ALFASEAL · kratki wentylacyjne PPOŻ
Kratki przeciwpożarowe ALFA FR GRILLE – rodzaje, klasy EI i dobór odpowiedniego rozwiązania
C50, C80, R40A, R40B i R80 wyglądają jak warianty jednej rodziny, ale nie są zamienne. Różnią je kształt, grubość, zakres wymiarów, klasa odporności ogniowej oraz zastosowanie w ścianie lub stropie. Szczególnie mylące jest R80: oznaczenie produktu nie gwarantuje automatycznie EI 240 w każdym rozmiarze i każdej przegrodzie.
Szybka odpowiedź: do otworów okrągłych producent przewiduje C50 w klasie EI 60 oraz C80 w klasie EI 120. Dla otworów prostokątnych aktualny TDS opisuje R40A, R40B i R80. Dobór wymaga jednak równoczesnego sprawdzenia wymiaru, miejsca montażu, konstrukcji przegrody i kompletnego detalu. Sama liczba „80” w nazwie nie oznacza EI 80 ani jednej stałej klasy.
1. Jak działa przeciwpożarowa kratka wentylacyjna ALFA FR GRILLE?
ALFA FR GRILLE jest biernym zabezpieczeniem otworu wentylacyjnego w przegrodzie. Kratka ma sztywną stalową obudowę i wkład pęczniejący. W normalnych warunkach otwór pozostaje drożny i umożliwia przepływ powietrza. Podczas pożaru materiał reaktywny zwiększa objętość i zamyka światło kratki, ograniczając rozprzestrzenianie ognia oraz gorących gazów.
Klasyfikacja EI opisuje zachowanie całego zamontowanego rozwiązania. Litera E odnosi się do szczelności ogniowej, a I do izolacyjności ogniowej; liczba określa czas wyrażony w minutach dla udokumentowanego wariantu. Nie jest to niezależna „cecha naklejona” na kratkę bez względu na rozmiar, orientację i podłoże.
W aktualnej dokumentacji nie ma dodatkowego symbolu S. Dlatego nie należy reklamować wyrobu jako posiadającego osobno potwierdzoną klasyfikację dymoszczelności. Producent opisuje ograniczanie rozprzestrzeniania ognia i gorących gazów – na tym bezpiecznie opiera się niniejszy poradnik.
2. ALFA FR GRILLE C50, C80, R40A, R40B i R80 – porównanie
Poniższa tabela została opracowana na podstawie aktualnej karty technicznej producenta ALFA FR GRILLE TDS KO 2.2. Zakres wymiarów trzeba rozumieć razem z kolumną „zastosowanie” – szczególnie w przypadku R80.
| Wariant | Kształt i wymiary | Grubość | Klasa | Zastosowanie według TDS |
|---|---|---|---|---|
| C50 | okrągła, Ø100–Ø400 mm | 50 mm | EI 60 | ściana i strop sztywny |
| C80 | okrągła, Ø100–Ø400 mm | 80 mm | EI 120 | ściana i strop sztywny |
| R40A | prostokątna, 100 × 100–600 × 600 mm | 40 mm | EI 60 | ściana i strop sztywny |
| R40B | prostokątna, 100 × 100–300 × 300 mm | 40 mm | EI 120 | ściana i strop sztywny |
| R80 | prostokątna, 100 × 100–300 × 300 mm | 80 mm | EI 240 w ścianie EI 180 w stropie |
ściana albo strop sztywny – z różną klasą |
| prostokątna, 301 × 301–600 × 600 mm | 80 mm | EI 90 | strop sztywny; TDS nie podaje klasy ściennej dla tego zakresu |
Aktualność dokumentów – stan na 03.08.2026: karty C50 i C80 w sklepie przywołują jeszcze ITB-KOT-2020/1275 wydanie 1. Producent publikuje obecnie wydanie 2, podobnie jak dokumenty właściwości użytkowych i certyfikat w wydaniu 2. Parametry w tym artykule oparto na aktualnym TDS KO 2.2 i dokumentacji producenta. Przed montażem należy użyć najnowszego kompletu dokumentów dostarczonego dla systemu.
3. Okrągłe kratki przeciwpożarowe C50 i C80
Warianty C stosuje się do okrągłych otworów. Oba są oferowane w średnicach od Ø100 do Ø400 mm, w tym Ø100, 125, 150, 160, 200, 250, 300, 315, 350 i 400 mm. Różnica nie sprowadza się jednak do ceny czy koloru: C50 ma grubość 50 mm i klasyfikację EI 60, natomiast C80 ma 80 mm i EI 120.
ALFA FR GRILLE C50 jest więc punktem wyjścia dla udokumentowanego otworu okrągłego, gdy projekt wymaga EI 60. Przy wymaganiu EI 120 należy sprawdzić ALFA FR GRILLE C80. Nie wolno mylić liczby w nazwie ze średnicą: C50 nie oznacza Ø50, a C80 nie oznacza Ø80 ani EI 80.
Do zamówienia potrzebne są przynajmniej: rzeczywista średnica otworu, wymagana klasa, informacja „ściana czy strop” oraz opis przegrody. Jeżeli otwór ma kształt prostokątny, dopasowanie okrągłej kratki przez przypadkowe uzupełnienie narożników nie wynika z aktualnej instrukcji systemu.
4. Prostokątne ALFA FR GRILLE R40A, R40B i R80
W prostokątnej części rodziny pierwsza liczba także opisuje grubość kratki. R40A oraz R40B mają po 40 mm, natomiast R80 – 80 mm. Litery A i B rozróżniają dwa zakresy klasyfikacyjne dla wariantów 40 mm.
- R40A: EI 60 w ścianie i stropie, wymiary 100 × 100–600 × 600 mm. Wskazana przez klienta karta prostokątnej ALFA FR GRILLE dotyczy obecnie właśnie R40A EI 60, mimo ogólnej nazwy w adresie.
- R40B: EI 120 w ścianie i stropie, ale tylko w zakresie 100 × 100–300 × 300 mm według aktualnego TDS.
- R80: najwyższe klasy w mniejszym zakresie oraz osobny wynik dla dużych kratek w stropie.
Dlaczego nazwa R80 „EI 240” wymaga dopowiedzenia?
ALFA FR GRILLE R80 osiąga EI 240 w ścianie sztywnej dla rozmiarów od 100 × 100 do 300 × 300 mm. Ten sam zakres wymiarów w stropie ma EI 180. Dla wymiarów 301 × 301–600 × 600 mm aktualna tabela podaje EI 90 w stropie.
Dla dużego R80 w ścianie TDS nie pokazuje klasyfikacji. Nie oznacza to „EI 90 przez analogię” ani „EI 240, bo produkt nazywa się R80”. Taki przypadek należy zatrzymać na etapie doboru i zweryfikować w pełnej dokumentacji lub u producenta.
5. Jakiej ściany i stropu dotyczy klasyfikacja?
Aktualna karta techniczna opisuje montaż w konstrukcjach sztywnych. Nie podaje ogólnego zakresu dla ścian lekkich z płyt g-k, paneli warstwowych ani dowolnej przegrody, która sama ma oznaczenie EI.
| Konstrukcja | Minimalna grubość | Materiały i gęstość według TDS |
|---|---|---|
| ściana sztywna | 150 mm | beton, żelbet, beton komórkowy albo wskazane rodzaje muru; co najmniej 600 kg/m³ |
| strop sztywny | 150 mm | beton lub żelbet; co najmniej 1700 kg/m³ |
Samo stwierdzenie „ściana ma 150 mm” jest niewystarczające. Trzeba jeszcze potwierdzić materiał, gęstość i własną klasyfikację przegrody. Zastosowania w innej konstrukcji nie należy przyjmować przez podobieństwo.
6. Siedem danych potrzebnych do prawidłowego doboru
- Kształt otworu: okrągły albo prostokątny.
- Dokładny wymiar: średnica lub szerokość × wysokość, bez zaokrąglania do nazwy nominalnej.
- Orientacja: ściana czy strop – dla R80 bezpośrednio zmienia klasę.
- Wymagana klasa: EI 60, EI 90, EI 120, EI 180 albo EI 240 wynikająca z projektu.
- Konstrukcja przegrody: materiał, grubość, gęstość i jej własna odporność ogniowa.
- Komplet systemu: masa uszczelniająca, osłony oraz – przy układach łączonych – właściwe łączniki.
- Wymagania wentylacyjne: potrzebny przepływ i sposób włączenia otworu do projektu instalacji. Sama klasyfikacja ogniowa nie zastępuje obliczeń wentylacji.
Dopiero po zebraniu tych danych warto przejść do kategorii kratek wentylacyjnych przeciwpożarowych i wybrać konkretny wariant.
7. Montaż ALFA FR GRILLE – co jest częścią systemu?
Aktualny TDS przedstawia zwięzłą sekwencję: dobrać kratkę do wielkości otworu, oczyścić powierzchnie, umieścić kratkę w otworze, uszczelnić ją systemową masą i zamocować osłony maskujące po obu stronach przegrody.
Dokument wskazuje masę ogniochronną ALFA FR MASTIC oraz osłony ALFA ATG. Nie należy zastępować masy przypadkowym akrylem, silikonem albo zaprawą tylko dlatego, że szczelina jest niewielka. Osłony nie są w TDS opisane jako dowolny element estetyczny – występują w przedstawionej procedurze montażowej po obu stronach.
Czy można połączyć kilka kratek prostokątnych?
Producent przewiduje łączniki T i X do prostokątnych ALFA FR GRILLE. Mocuje się je do obudów nitami lub stalowymi blachowkrętami, a szczeliny i ubytki uszczelnia ALFA FR MASTIC. Nie oznacza to zgody na tworzenie dowolnie dużej matrycy. Układ, wymiar, montaż oraz jego klasyfikację trzeba potwierdzić w dokumentacji konkretnego rozwiązania.
8. Kratka pęczniejąca nie jest automatycznie zamiennikiem klapy przeciwpożarowej
ALFA FR GRILLE jest w dokumentacji producenta pęczniejącą kratką wentylacyjną osadzaną w otworze przegrody. Klapa odcinająca w przewodzie wentylacyjnym jest innym wyrobem, z inną konstrukcją, dokumentacją i rolą w instalacji. Podobna funkcja „zamknięcia drogi ognia” nie daje podstawy do zamiany jednego urządzenia na drugie.
Decyzja powinna wynikać z projektu wentylacji i ochrony przeciwpożarowej: rodzaju przepływu, obecności przewodu, oczekiwanego działania instalacji w pożarze oraz zakresu dokumentacji wybranego rozwiązania. Jeśli projekt wskazuje klapę, nie należy samodzielnie zastępować jej kratką pęczniejącą.
9. Praktyczne przykłady doboru
Przykłady pokazują sposób zawężania wyboru. Nie zastępują sprawdzenia pełnej dokumentacji i warunków konkretnego projektu.
| Sytuacja | Kandydat z tabeli | Co jeszcze sprawdzić? |
|---|---|---|
| otwór Ø160, ściana sztywna, wymagane EI 60 | C50 Ø160 | grubość, materiał i gęstość ściany oraz kompletny montaż |
| otwór Ø250, strop sztywny, wymagane EI 120 | C80 Ø250 | strop ≥150 mm, beton/żelbet ≥1700 kg/m³ i detal systemowy |
| otwór 250 × 200, wymagane EI 120 w ścianie | R40B | dostępność konkretnego wymiaru i pełne warunki dokumentacji |
| otwór 300 × 300, ściana, wymagane EI 240 | R80 300 × 300 | czy rzeczywisty wymiar nie przekracza granicy 300 × 300 i czy ściana spełnia wymagania |
| otwór 400 × 400, strop, wymagane EI 90 | R80 400 × 400 | warunki stropu; ten wariant nie daje w tabeli EI 120 ani EI 180 |
| otwór 400 × 400 w ścianie, wymagane EI 120 | brak prostego potwierdzenia w tabeli | R80 w tym dużym zakresie nie ma podanej klasy ściennej; potrzebne inne udokumentowane rozwiązanie |
10. Najczęstsze błędy przy wyborze i montażu
- „R80 oznacza EI 240”. Klasa zależy od wymiaru i orientacji.
- Użycie ogólnej karty „prostokątnej” jako opisu wszystkich typów. Wskazana karta sklepowa dotyczy obecnie R40A EI 60.
- Przeniesienie klasy ze ściany na strop. Dla R80 wynik zmienia się nawet przy tym samym wymiarze.
- Montaż w ścianie g-k przez analogię. Aktualny TDS opisuje konstrukcje sztywne.
- Sprawdzenie tylko grubości przegrody. Materiał i gęstość również są częścią warunków.
- Zamiana ALFA FR MASTIC na przypadkową masę. Montaż powinien odtwarzać elementy systemu.
- Pominięcie osłon po jednej stronie. Aktualna procedura TDS wskazuje osłony po obu stronach przegrody.
- Tworzenie dowolnego zestawu z kilku kratek. Sama dostępność łączników T i X nie rozszerza automatycznie klasyfikacji.
- Powołanie nieaktualnej wersji KOT. Na dzień opracowania producent publikuje wydanie 2.
11. Checklista przed złożeniem zamówienia
| Pytanie | Informacja do przekazania |
|---|---|
| Jaki jest kształt i wymiar otworu? | Ø albo szerokość × wysokość w milimetrach |
| Gdzie będzie montaż? | ściana albo strop, nie tylko nazwa pomieszczenia |
| Z czego wykonano przegrodę? | materiał, grubość, gęstość i własna klasa |
| Jaka klasa wynika z projektu? | dokładnie EI 60/90/120/180/240 |
| Czy otwór jest pojedynczy czy modułowy? | szkic całego układu i ewentualnego łączenia |
| Czy jest kompletny system montażowy? | ALFA FR MASTIC, właściwe osłony i – jeśli przewidziano – łączniki |
| Jaki dokument będzie podstawą odbioru? | aktualny TDS/KOT i oznaczenie konkretnego wariantu |
12. FAQ – kratki przeciwpożarowe ALFA FR GRILLE
Czym różnią się C50 i C80?
C50 ma 50 mm grubości i EI 60, a C80 ma 80 mm i EI 120. Obie są okrągłe, występują w Ø100–Ø400 mm i są sklasyfikowane w ścianach oraz stropach sztywnych opisanych w dokumentacji.
Czy ALFA FR GRILLE R80 zawsze ma EI 240?
Nie. EI 240 dotyczy zakresu 100 × 100–300 × 300 mm w ścianie sztywnej. W stropie ten sam zakres ma EI 180, a większy zakres 301 × 301–600 × 600 mm – EI 90.
Czy R80 400 × 400 mm można zastosować w ścianie?
Aktualny TDS nie podaje klasy ściennej dla R80 w zakresie 301 × 301–600 × 600 mm. Nie należy jej dopowiadać. Potrzebne jest inne udokumentowane rozwiązanie albo formalne potwierdzenie właściwego zakresu.
Czy kratkę można zamontować w ścianie g-k?
Aktualna karta techniczna opisuje ściany i stropy sztywne. Zastosowanie w ścianie lekkiej wymagałoby odrębnego, udokumentowanego rozwiązania.
Czym uszczelnia się kratkę?
Producent wskazuje systemową masę ALFA FR MASTIC. TDS przewiduje również zamocowanie osłon maskujących ALFA ATG po obu stronach przegrody.
Czy kilka kratek prostokątnych można ze sobą łączyć?
Dokumentacja pokazuje łączniki T i X, ale nie daje podstawy do dowolnego powiększania zestawu. Układ i jego klasyfikacja muszą odpowiadać dokumentacji systemowej.
Czy kratka zastępuje klapę przeciwpożarową?
Nie można tego założyć automatycznie. Są to różne rozwiązania. Wybór musi wynikać z projektu wentylacji, scenariusza pożarowego i dokumentacji konkretnego wyrobu.
Jak szybko zawęzić wybór?
Otwór okrągły: EI 60 prowadzi do weryfikacji C50, a EI 120 – C80. Otwór prostokątny: EI 60 wskazuje R40A; EI 120 w zakresie do 300 × 300 mm – R40B; dla wyższych wymagań i R80 trzeba bezwzględnie rozdzielić ścianę, strop oraz zakres do i powyżej 300 × 300 mm.
Jeżeli choć jedna informacja jest nieznana, prześlij wymiar otworu, zdjęcie przegrody, jej opis oraz wymaganą klasę. To pozwala dobrać wariant na podstawie dokumentacji, a nie samej nazwy produktu.
Dokumenty wykorzystane w opracowaniu
- ALFASEAL – aktualna strona systemu ALFA FR GRILLE.
- ALFA FR GRILLE – karta techniczna TDS KO 2.2.
- ITB-KOT-2020/1275, wydanie 2.
- Krajowa deklaracja właściwości użytkowych AGSO-5/2020, wydanie 2.
- Krajowy certyfikat stałości właściwości użytkowych 020-UWB-2845/W, wydanie 2.
Zastrzeżenie: artykuł ma charakter techniczno-edukacyjny. Ostateczny dobór, rozmieszczenie i montaż muszą odpowiadać aktualnej dokumentacji konkretnego systemu, projektowi wentylacji i ochrony przeciwpożarowej oraz rzeczywistym warunkom na obiekcie.
