1. Cztery dane, bez których nie ma prawidłowej grubości Steelguard

Odczyt tabeli wygląda jak proste znalezienie przecięcia wiersza i kolumny, ale tylko wtedy, gdy wcześniej wybrano właściwą tabelę. Potrzebny jest komplet informacji dotyczących elementu, a nie samo hasło „farba R60”.

Do tego dochodzi wybór konkretnego produktu i obowiązującego dokumentu odniesienia. PPG Steelguard 651, Steelguard 801 oraz Steelguard 851 nie powinny być traktowane jako trzy opakowania tej samej tabeli. Każdy produkt ma własny zakres oceny, ograniczenia i zasady aplikacji.

2. Co oznacza U/A, czyli współczynnik masywności profilu?

U/A opisuje relację obwodu elementu wystawionego na oddziaływanie pożaru do pola jego stalowego przekroju. W dokumentacji można spotkać również oznaczenia Hp/A, Ap/V albo „section factor”. Należy zawsze przeczytać legendę tabeli, ponieważ sposób definiowania obwodu zależy od rodzaju zabezpieczenia i ekspozycji.

Wysokie U/A oznacza dużo nagrzewanej powierzchni w stosunku do ilości stali. Taki element nagrzewa się szybciej i przy tych samych pozostałych założeniach zwykle wymaga większej DFT. Niskie U/A opisuje profil bardziej masywny, który wolniej przyjmuje energię cieplną.

Dlaczego liczba stron ma znaczenie?

Słup odsłonięty z czterech stron ma inny obwód nagrzewany niż belka osłonięta stropem od góry. Nie wolno pobrać U/A z katalogu profili bez sprawdzenia, dla jakiej ekspozycji obliczono wartość. Również profil zabezpieczany po obrysie stali i element zamknięty ochroną skrzynkową nie muszą korzystać z tej samej definicji współczynnika.

Profile otwarte i zamknięte

Dwuteownik i profil prostokątny mogą mieć identyczne U/A, a mimo to nie wolno automatycznie odczytać dla nich tej samej DFT. Oceny farb pęczniejących rozdzielają rodziny profili ze względu na ich zachowanie cieplne i zakres badań. Należy wybrać tabelę dla profili otwartych albo zamkniętych, a następnie właściwą kategorię belki lub słupa, jeżeli dokument ją rozróżnia.

3. Temperatura krytyczna nie jest stałą właściwością stali

Temperatura krytyczna to projektowa wartość, przy której dany element — przy określonym obciążeniu, schemacie statycznym i warunkach podparcia — osiąga granicę wymaganej nośności w sytuacji pożarowej. Nie jest to temperatura topnienia ani jedna uniwersalna liczba przypisana gatunkowi S235 lub S355.

Element mocno wytężony w sytuacji pożarowej może wymagać przyjęcia niższej temperatury krytycznej niż element z dużą rezerwą nośności. Niższa dopuszczalna temperatura oznacza, że system musi dłużej ograniczać nagrzewanie stali, dlatego wymagana DFT zazwyczaj rośnie. Wyższa temperatura krytyczna zwykle pozwala na mniejszą grubość, ale może ją przyjąć tylko projektant na podstawie obliczeń.

Jeżeli zestawienie konstrukcji podaje różne temperatury dla belek, słupów i stężeń, każdy zbiór trzeba rozliczyć osobno. Uśrednienie temperatury dla całej hali mogłoby zaniżyć grubość na najbardziej obciążonych elementach.

4. Co oznacza R30, R60, R90 lub R120?

Litera R odnosi się do nośności ogniowej elementu konstrukcyjnego, a liczba do wymaganego czasu w minutach w warunkach klasyfikowanego oddziaływania pożaru. R60 nie jest nazwą farby, deklarowanym czasem trwałości powłoki ani informacją, że stal „nie nagrzeje się przez godzinę”. Oznacza wymaganie dla kompletnego elementu w określonej sytuacji projektowej.

PPG opisuje Steelguard 651 jako powłokę do ochrony przed pożarem celulozowym do 120 minut, lecz sformułowanie „do R120” nie oznacza, że każda grubość i każdy profil osiągają R120. Konkretny wynik zależy od U/A, temperatury krytycznej, rodzaju profilu i zakresu oceny. Analogicznie produktu opracowanego dla określonych scenariuszy 30- lub 60-minutowych nie wolno rozszerzyć do R90 tylko przez nałożenie dodatkowej warstwy.

Przed użyciem tabeli należy także sprawdzić, czy projekt dotyczy pożaru celulozowego i standardowej krzywej wymaganej przez daną klasyfikację. Tabel Steelguard do konstrukcji budynkowych nie przenosi się automatycznie na pożar węglowodorowy, tunelowy ani inne szczególne scenariusze.

5. DFT, WFT i grubość całego systemu — trzy różne wartości

Wymagana DFT dotyczy zasadniczo suchej warstwy pęczniejącej wskazanej w tabeli, a nie sumy wszystkich powłok. Jeżeli miernik na budowie pokazuje łączną grubość wraz z podkładem, wynik trzeba interpretować zgodnie z procedurą kontroli i pomiarem bazowym. Nie wolno „uzupełnić” brakującej grubości Steelguard grubszym podkładem lub nawierzchnią.

Orientacyjna zależność pomiędzy WFT i DFT ma postać:

Do obliczenia należy użyć aktualnej wartości z karty produktu i uwzględnić reguły dotyczące rozcieńczania. WFT jest kontrolą roboczą, natomiast odbiór wymaganej ochrony opiera się na wyschniętej powłoce mierzonej zgodnie ze specyfikacją. Przy kolejnych cyklach grzebień WFT może zagłębiać się w zmiękczoną wcześniejszą warstwę, dlatego sam mokry pomiar nie wystarcza do rozliczenia całego układu. Maksymalna DFT możliwa w jednej warstwie aplikacyjnej również nie jest wymaganą DFT całkowitą. Przykładowo PPG podaje dla Steelguard 651 do 700 µm DFT w jednej warstwie natryskowej; projekt może wymagać innej łącznej wartości i odpowiedniego podziału na cykle aplikacji.

6. Jak odczytać tabelę PPG Steelguard krok po kroku?

1. Potwierdź dokładny produkt i dokument. Tabela musi należeć do wybranego Steelguard, właściwej ETA/oceny, rynku oraz aktualnego wydania.
2. Wybierz rodzinę profilu. Oddziel profile otwarte od zamkniętych, a następnie belki od słupów, jeżeli dokument stosuje taki podział.
3. Sprawdź ekspozycję. Ustal liczbę stron nagrzewanych i upewnij się, że U/A policzono dla tego samego obwodu.
4. Wybierz klasę R. Przejdź do części tabeli odpowiadającej wymaganemu czasowi z projektu.
5. Znajdź temperaturę krytyczną. Użyj wartości projektowej, nie najbliższej „typowej” kolumny.
6. Znajdź U/A. Odszukaj zweryfikowany współczynnik w odpowiednim wierszu.
7. Odczytaj przecięcie. Wartość w komórce jest wymaganą nominalną DFT powłoki pęczniejącej dla tego zestawu danych.
8. Przeczytaj przypisy. Sprawdź minimalne i maksymalne grubości, zakres współczynnika, ograniczenia geometrii oraz reguły zaokrąglania.
9. Przenieś wynik do zestawienia. Każda grupa elementów powinna mieć jednoznacznie zapisane: profil, ekspozycję, U/A, temperaturę, klasę R, produkt i DFT.

Jak przygotować dane do harmonogramu grubości?

Najsprawniejszą formą jest arkusz, w którym każdy wiersz opisuje jedną grupę identycznych elementów. Powinien zawierać oznaczenie z projektu, funkcję elementu, gatunek i pełny symbol profilu, długość lub powierzchnię rozwiniętą, liczbę sztuk, liczbę stron nagrzewanych, U/A, temperaturę krytyczną i wymaganą klasę R. Osobno należy podać warunki użytkowania, planowany podkład, oczekiwaną nawierzchnię i informację, czy aplikacja odbędzie się w wytwórni, czy na budowie.

Do arkusza warto dołączyć przekroje oraz rysunki węzłów. Odcinki zasłonięte stropem, blachą albo innym elementem mogą mieć inną ekspozycję niż reszta profilu. Trzeba też jednoznacznie zaznaczyć profile zamknięte, stężenia, elementy zespolone oraz miejsca, w których geometria odbiega od podstawowego zestawienia.

W odpowiedzi powinien powstać kontrolowany harmonogram DFT z identyfikatorem produktu i dokumentu, a nie jedynie wiadomość „średnio 1,2 mm”. Jedna wartość średnia nie pozwala ekipie przypisać grubości do elementów ani inspektorowi sprawdzić wykonania. Jeżeli w trakcie realizacji zmieni się profil, ekspozycja, temperatura albo klasa, odpowiedni wiersz wymaga ponownego doboru przed malowaniem.

7. Przykład odczytu — bez wymyślania grubości farby

Załóżmy, że projektant przekazał następujące dane: belka z profilu otwartego, nagrzewana z trzech stron, wymagana klasa R60, temperatura krytyczna 550°C oraz U/A = 180 m⁻¹. Projekt wskazuje konkretny produkt Steelguard i odpowiadający mu dokument oceny.

Tok postępowania jest następujący:

1. otworzyć tabelę dla właściwego produktu, a nie dowolną broszurę rodziny Steelguard,
2. wybrać dział dla belek i profili otwartych z ekspozycją zgodną z projektem,
3. przejść do klasy R60 oraz kolumny temperatury 550°C,
4. odnaleźć U/A = 180 m⁻¹ albo zastosować regułę tabeli, jeżeli dokładnego wiersza nie ma,
5. odczytać DFT i wszystkie przypisy tej pozycji,
6. zapisać wynik wraz z identyfikatorem tabeli, wersją dokumentu i datą projektu.

W tym poradniku celowo nie podajemy liczbowej DFT dla przykładu. Bez wskazania konkretnego produktu, numeru oceny i wersji tabeli taka liczba mogłaby być poprawna dla jednego systemu, a błędna dla drugiego. Celem przykładu jest pokazanie kolejności, nie stworzenie zastępczej tabeli do projektowania.

Kontrolne obliczenie U/A

Jeżeli dla czysto dydaktycznego przykładu obwód nagrzewany wynosi 0,90 m, a pole stalowego przekroju 0,005 m², wówczas U/A = 0,90 / 0,005 = 180 m⁻¹. Obie wartości muszą jednak odpowiadać faktycznej geometrii i tej samej definicji ekspozycji. Nie należy wyznaczać obwodu „z fotografii” ani mieszać milimetrów, centymetrów i metrów.

8. Jak przejść od DFT do ilości materiału?

Po zatwierdzeniu DFT trzeba znać powierzchnię rozwiniętą elementów, a nie powierzchnię podłogi hali. Teoretyczna objętość suchej powłoki wynosi:

Następnie suchą objętość dzieli się przez udział objętościowy części stałych z aktualnej karty produktu. Dopiero do wyniku teoretycznego dodaje się uzasadnione straty aplikacyjne zależne od geometrii, metody natrysku, warunków i organizacji prac. Zapas handlowy nie może zastępować projektu grubości.

Przykład czysto kalkulacyjny: dla 100 m² powierzchni i hipotetycznej DFT 1,20 mm potrzeba 120 litrów suchej objętości. Przy hipotetycznych 70% części stałych daje to około 171,4 l materiału przed stratami. Te liczby nie są doborem Steelguard dla żadnego profilu — pokazują wyłącznie mechanikę przeliczenia zatwierdzonej DFT na ilość.

W zamówieniu należy osobno zestawić kompatybilny podkład PPG Sigmafast 205, farbę pęczniejącą i farbę nawierzchniową Steelguard 2458, jeżeli wymaga jej środowisko lub specyfikacja. Każda warstwa ma własne zużycie i nie wchodzi do tabelarycznej DFT materiału pęczniejącego.

9. Co powinno znaleźć się w specyfikacji i protokole DFT?

Nie wystarczy osiągnąć średnią grubość dla całego obiektu. Kryteria liczby pomiarów, wartości lokalnych, średnich i dopuszczalnych odchyleń powinny pochodzić z uzgodnionej specyfikacji wykonawczej oraz wytycznych PPG. Nadmierna DFT również może być problemem technologicznym, dlatego poprawka nie powinna polegać na niekontrolowanym „domalowaniu wszystkiego”.

10. Najczęstsze błędy przy tabelach grubości

1. Dobór tylko po klasie R. Bez U/A i temperatury ta sama klasa może oznaczać wiele DFT.
2. Przyjęcie temperatury „z doświadczenia”. Temperatura krytyczna jest wynikiem projektu konstrukcyjnego.
3. Niewłaściwy obwód nagrzewany. Zmiana z trzech na cztery strony zmienia U/A.
4. Zamiana tabel profili otwartych i zamkniętych. Identyczne U/A nie daje prawa do przeniesienia DFT.
5. Użycie tabeli innego Steelguard. Nazwa rodziny nie oznacza wspólnej oceny grubości.
6. Interpolacja bez podstawy. Wartość pomiędzy komórkami musi wynikać z zasad dokumentu.
7. Pomylenie µm i mm. 1000 µm to 1,00 mm; błąd jednostki zmienia wynik tysiąckrotnie.
8. Pomylenie DFT z WFT. Mokry pomiar nie potwierdza jeszcze suchej grubości odbiorowej.
9. Wliczenie podkładu do wymaganej DFT Steelguard. Warstwy mają odmienne funkcje.
10. Jedna DFT dla całej hali. Belki, słupy i stężenia mogą mieć różne dane wejściowe.
11. Zakup litrów przed zatwierdzeniem tabel. Powierzchnia i nazwa R60 nie wystarczają do wiarygodnej wyceny materiału.

11. FAQ — PPG Steelguard, U/A i DFT

Czy z samego R60 można dobrać grubość Steelguard?

Nie. Potrzebne są co najmniej produkt, rodzaj i ekspozycja profilu, U/A oraz projektowa temperatura krytyczna.

Czy wyższe U/A zawsze oznacza większą DFT?

W ramach tej samej tabeli i pozostałych identycznych parametrów element o wyższym U/A zwykle wymaga większej ochrony. Wyniku nie wolno jednak przenosić pomiędzy rodzinami profili lub produktami.

Czy można założyć temperaturę krytyczną 550°C?

Tylko gdy wynika ona z projektu. Dostępność kolumny 550°C w tabeli nie jest technicznym uzasadnieniem jej wyboru.

Czy DFT obejmuje podkład i farbę nawierzchniową?

W tabelach ogniochronnych DFT odnosi się do warstwy pęczniejącej. Kontrola całego układu musi rozróżnić podkład, Steelguard i nawierzchnię zgodnie ze specyfikacją.

Czy 700 µm w jednej warstwie oznacza wymaganą grubość?

Nie. To parametr aplikacyjny wskazywany m.in. dla Steelguard 651. Wymaganą łączną DFT odczytuje się z tabeli, a następnie planuje odpowiednią liczbę cykli.

Czy można zastosować większą grubość „dla bezpieczeństwa”?

Nie należy robić tego bez kontroli zakresu i wytycznych aplikacyjnych. Nadmierna grubość może wpływać na schnięcie, spękania, przyczepność i zgodność kompletnego systemu.

Co zrobić, gdy U/A nie występuje w tabeli?

Sprawdzić zasady zaokrąglania lub interpolacji w dokładnym dokumencie albo uzyskać harmonogram grubości od PPG. Nie wolno samodzielnie przedłużać zakresu tabeli.

Jakie dane wysłać do wyceny Steelguard?

Zestawienie profili i powierzchni, funkcję elementów, liczbę stron nagrzewanych, U/A, temperaturę krytyczną, klasę R, warunki środowiskowe, wybrany produkt oraz wymagania dotyczące podkładu i nawierzchni.

Do wyceny wyślij zestawienie profili, nie tylko „500 m² w R60”

Przekaż oznaczenia elementów, powierzchnie, U/A, temperatury krytyczne, ekspozycję i klasy R. Na tej podstawie można potwierdzić właściwy produkt PPG, przygotować harmonogram DFT oraz policzyć ilość podkładu, farby pęczniejącej i warstwy nawierzchniowej.

Prześlij zestawienie do wyceny   Zobacz systemy PPG Steelguard

Źródła wykorzystane do weryfikacji technicznej (dostęp: 30.08.2026):

• PPG – aktualna karta produktu Steelguard 651,
• PPG – Steelguard 651, zakres i właściwości,
• PPG – czynniki wpływające na ochronę konstrukcji stalowych,
• PPG – Steelguard 701 i 801,
• PPG – aktualna karta techniczna Steelguard 801.

Uwaga dokumentacyjna: w chwili weryfikacji oficjalna karta PPG dla Steelguard 651 wskazuje ETA 22/0050, natomiast karta produktu w sklepie zawiera numer ETA 20/1120. Tabel tych dokumentów nie należy traktować jako zamiennych. Przed doborem trzeba potwierdzić z dostawcą produkt, rynek, obowiązującą ocenę i aktualny harmonogram DFT dla inwestycji. Artykuł objaśnia metodę czytania tabel, ale nie zastępuje projektu zabezpieczenia.