Przejścia rur z tworzyw sztucznych – jak czytać rozwiązania Promat ?

Rury z tworzyw sztucznych (PVC, PP, PE, PEX, rury wielowarstwowe itp.) są dziś standardem w instalacjach sanitarnych i technologicznych. Problem pojawia się w momencie, kiedy taka rura przechodzi przez ścianę lub strop o wymaganej klasie odporności ogniowej – podczas pożaru tworzywo mięknie, topi się i wypala, pozostawiając otwór, którym ogień, dym i gorące gazy mogą przenieść się do sąsiednich stref pożarowych.

Z tego powodu każdy detal przejścia instalacyjnego musi być przebadany i sklasyfikowany – z określoną klasą EI, rodzajem przegrody (ściana sztywna, ściana lekka, strop masywny), zakresem średnic rur, grubościami materiałów ogniochronnych i minimalnymi wymiarami otworu. W katalogu Promat rozwiązania dla rur palnych znajdują się w katlogu, m.in. 500.11, 500.12, 500.20, 500.31, 500.40, 500.41, 500.42, 500.44.

1. Podstawy – co zawsze musisz sprawdzić przy przejściu rur z tworzyw sztucznych?

Rodzaj przegrody

• Ściana sztywna / masywna – ściana murowana, żelbetowa, z betonu komórkowego itp.
• Ściana lekka – przegroda szkieletowa z płyt g-k / płyt ogniochronnych.
• Strop masywny – żelbet / płyty prefabrykowane.

Klasa odporności ogniowej EI

• E – szczelność ogniowa.
• I – izolacyjność ogniowa.
• W systemach omówionych w tym wpisie najczęściej spotkasz: EI120 oraz EI240.

Parametry, które decydują o wyborze konkretnego rozwiązania

• Rodzaj rury: PVC-U, PE-HD, PP-R, PP-HT, PEX, rury wielowarstwowe, rury stalowe w izolacji palnej itd.
• Średnica zewnętrzna rury.
• Rodzaj przegrody: ściana sztywna / lekka, strop.
• Wymagana klasa EI (np. EI120, EI240).
• Obecność izolacji palnej na rurze (np. armaflex w klasie B-s1,d0).
• Ilość rur w otworze: pojedyncze, wiązki, przejścia kombinowane rur w izolacji.

2. Produkty bazowe stosowane przy rurach z tworzyw sztucznych

W rozwiązaniach Promat pojawiają się następujące produkty:

• PROMASTOP®-FC MD – kołnierz do rur palnych i rur w izolacji palnej.
• PROMASTOP®-FC – kołnierz stalowy do rur PVC/PP/PE.
• PROMASTOP®-W – elastyczna opaska ogniochronna do rur z tworzyw (także w izolacji palnej) oraz wybranych rur stalowych.
• PROMASTOP®-CC – masa ogniochronna do uszczelnień (szczególnie w „miękkich” przejściach).
• PROMASEAL®-AG – masa ogniochronna do przejść rur palnych (system 500.20).
• PROMASTOP®-M – zaprawa ogniochronna do wypełniania otworów.
• PROMASTOP®-CC CB – płyta z wełny skalnej z powłoką ogniochronną (miękkie przejścia).

3. System 500.31 (EI120) – rury z tworzyw w ścianach i stropach – kołnierz PROMASTOP®-FC MD

Rury z tworzyw sztucznych – kołnierz PROMASTOP®-FC MD, EI120 Rozwiązanie dla rur z tworzyw oraz rur w izolacji palnej, montowanych w ścianach lekkich, ścianach masywnych i stropach masywnych.

System 500.31 wykorzystuje kołnierz PROMASTOP®-FC MD. Dzięki większej grubości wkładki i dużemu pęcznieniu jest to podstawowe rozwiązanie dla rur w izolacji palnej oraz większych średnic rur z tworzyw.

Klasa odporności ogniowej

• EI120 – dla ścian lekkich, ścian masywnych i stropów masywnych.

Minimalne grubości przegród

• Ściana lekka: min. 100 mm.
• Ściana masywna: min. 100 mm.
• Strop masywny: min. 150 mm.

Zakres rur (przykładowo z tabeli)

System obejmuje m.in.: PE-HD, PP-H/PP-R, PVC-U, rury wielowarstwowe (PE-Xc/AL/PE-Xc), rury PP w różnych konfiguracjach (stabi glass, stabi aluminium itd.) – w typowym zakresie średnic od 32 do 160 mm (dokładne wartości w tabeli systemu 500.31).

Montaż – ściana

• Otwór wykonany zgodnie z wymaganymi wymiarami A/B.
• Luz między rurą a przegrodą wypełniony zaprawą ogniochronną (np. PROMASTOP®-M) lub wełną z masą.
• Kołnierz PROMASTOP®-FC MD montowany po obu stronach ściany.

Montaż – strop

• Kołnierz montowany od spodu stropu (warianty także z kołnierzem zagłębionym w stropie).
• Szczeliny wokół rury wypełnione zaprawą lub masą ogniochronną na całą grubość stropu.

4. System 500.11 (EI120) – rury z tworzyw w ścianach i stropach – kołnierz PROMASTOP®-FC

Rury z tworzyw sztucznych – kołnierz PROMASTOP®-FC, EI120 Klasyczne rozwiązanie dla rur z PVC, PE-HD, PP w ścianach lekkich, ścianach masywnych i stropach masywnych.

Klasa odporności ogniowej

• EI120 – dla wszystkich przedstawionych konfiguracji.

Minimalne grubości przegród

• Ściana lekka: min. 100 mm.
• Ściana masywna: min. 100 mm.
• Strop masywny: min. 150 mm.

Charakterystyka

• Kołnierze PROMASTOP®-FC dostępne jako typy FC3, FC5, FC6 – dobór zależny od średnicy rury i konfiguracji (wg tabeli w karcie 500.11).
• Możliwość stosowania w ścianach i stropach, także dla przejść ukośnych (detal E).
• Szczeliny wokół rury wypełniane zaprawą cementową / masą ogniochronną.

Zastosowanie praktyczne

Jeżeli masz klasyczne przejście pojedynczej rury PVC/PP/PE przez ścianę lub strop i wymaganą klasę EI120 – w większości przypadków zaczynasz od sprawdzenia systemu 500.11. Dopiero gdy pojawia się izolacja palna na rurze lub niestandardowa geometria – wchodzą w grę systemy 500.31, 500.40, 500.42 lub 500.44.

5. System 500.12 (EI240) – rury z tworzyw w ścianach i stropach masywnych – kołnierz PROMASTOP®-FC

Przejścia rur z tworzyw sztucznych – kołnierz PROMASTOP®-FC, EI240 Rozwiązanie o podwyższonej klasie odporności ogniowej dla rur z tworzyw przechodzących przez ściany i stropy masywne.

Klasa odporności ogniowej

• EI240 – dla konfiguracji z systemu 500.12.

Minimalne grubości przegród

• Ściana masywna: min. 150 mm.
• Strop masywny: min. 200 mm.

Charakterystyka systemu

• Kołnierze PROMASTOP®-FC montowane:
  • w ścianie – po obu stronach przegrody (detal A),
  • w stropie – od spodu stropu (detal B).
• Typowe zakresy rur:
  • PVC-U: ok. 32–110 mm,
  • PP-R: ok. 20–110 mm (w izolacji palnej w klasie B, grubość 6–25 mm),
  • PE-HD: wybrane średnice do 160 mm.
• Szczeliny wokół rury wypełnione zaprawą cementową na całą grubość ściany / stropu.

Po system 500.12 sięgasz wtedy, gdy dla danego przejścia wymagana jest EI240, a przegroda jest masywna (ściana lub strop).

6. System 500.40 (EI120) – przejścia rur z tworzyw – opaska PROMASTOP®-W

Przejścia rur z tworzyw sztucznych – opaska PROMASTOP®-W, EI120 System oparty na opasce ogniochronnej PROMASTOP®-W, stosowanej w ścianach masywnych, ścianach lekkich oraz stropach masywnych.

Klasa odporności ogniowej

• EI120.

Minimalne grubości przegród

• Ściany masywne i lekkie: min. 100 mm.
• Stropy masywne: min. 150 mm.

Zakres rur i warianty

• Rury z PVC, PE, PP, rury wielowarstwowe.
• Rury stalowe w izolacji palnej (w części wariantów – zgodnie z tabelami).
• Możliwość wykonania przejść:
  • z usztywnieniem zaprawą cementową i masą PROMASEAL®-AG / PROMASEAL®-A,
  • w „miękkich” ścianach z wypełnieniem z wełny mineralnej + masa PROMASTOP®-CC lub PROMASEAL®-AG.

Kiedy wybierasz 500.40?

• Gdy projekt przewiduje zastosowanie opasek PROMASTOP®-W zamiast kołnierzy stalowych.
• Przy przejściach w ścianach / stropach, również w rozwiązaniach miękkich z wełną i masą ogniochronną.
• Gdy w systemie 500.40 masz wprost podany typ rury i średnicę – to zwykle prostszy wariant niż kołnierz.

7. System 500.41 (EI120) – rury PP-R / PP-HT / PVC-U – opaska PROMASTOP®-W

Przejścia rur z tworzyw sztucznych – opaska PROMASTOP®-W, EI120 System dedykowany dla rur PP-R, PP-HT i PVC-U w ścianach masywnych oraz stropach masywnych, z możliwością wykonywania wiązek rur.

Klasa odporności ogniowej

• EI120.

Charakterystyka

• Ściana – opaska PROMASTOP®-W montowana w środku przegrody, szczelina obwodowa wypełniona zaprawą cementową / masą na całą grubość ściany.
• Strop – opaska montowana od spodu stropu, również ze szczeliną wypełnioną zaprawą / masą.
• Rury:
  • PP-R: typowo 16–110 mm,
  • PVC-U i PP-HT: typowo 32–110 mm (dokładne średnice w tabeli 500.41).
• Możliwe zabezpieczenie wiązki rur PP-R – np. 4 sztuki w jednym otworze (detal C), z odpowiednią liczbą owinięć opaską.

8. System 500.42 (EI240) – rury z tworzyw w izolacji palnej – opaska PROMASTOP®-W

Przejścia rur z tworzyw w izolacji palnej – opaska PROMASTOP®-W, EI240 Rozwiązanie dla rur PP-R / PP-RL / PVC-U w izolacji palnej w klasie reakcji na ogień B.

Klasa odporności ogniowej

• EI240.

Minimalne grubości przegród

• Ściana masywna: min. 180 mm.
• Strop masywny: min. 200 mm (dla rur w izolacji palnej o grubości 6–25 mm).

Zakres rur (wg systemu)

• Rury PP-RL/PP-R w izolacji palnej,
• rury PP-R bez izolacji – w wybranych konfiguracjach,
• rury PVC-U – określone średnice (np. 32–110 mm).

Zasady montażu

• Dla przejść przez ścianę opaska PROMASTOP®-W montowana z obu stron przegrody, szczeliny wypełnione zaprawą ogniochronną.
• Dla przejść przez strop opaska stosowana od spodu stropu, z określoną liczbą owinięć zależną od średnicy rury i rodzaju rury (pojedyncza, wiązka PP-R itd.).
• W systemie zdefiniowana jest liczba owinięć dla każdej średnicy oraz wydajność z jednego opakowania.

9. System 500.20 (EI120) – rury z tworzyw w ścianach i stropach – masa PROMASEAL®-AG

Przejścia rur z tworzyw sztucznych – masa PROMASEAL®-AG, EI120 Rozwiązanie oparte wyłącznie na masie ogniochronnej (plus wełna mineralna) bez kołnierzy/opasek.

Klasa odporności ogniowej

• EI120.

Zakres zastosowania

• Rury PVC o średnicy do 110 mm i grubości ścianki 3,2 mm.
• Rury PP o średnicy do 50 mm i grubości ścianki 1,8 mm.

Minimalne grubości przegród

• Ściany lekkie lub masywne: min. 100 mm.
• Stropy masywne: min. 150 mm.

Budowa uszczelnienia

• Otwór wypełniony skalną wełną mineralną.
• Od obu stron przegrody – pierścień masy PROMASEAL®-AG:
  • dla rur PVC – na głębokość 25 mm,
  • dla rur PP – na głębokość 20 mm.
• Masa tworzy pierścień o szerokości ok. 20 mm wokół rury.

500.20 jest dobrym rozwiązaniem przy mniejszych średnicach, gdy chcesz uniknąć kołnierzy i wystarczy uszczelnienie na bazie masy ogniochronnej.

10. System 500.13 (EI120) – ściany lekkie – kombinacje masa + kołnierz/opaska

Ściany lekkie – kombinacja masy ogniochronnej + PROMASTOP®-FC / PROMASTOP®-W, EI120 System dla układów, w których sama opaska lub sam kołnierz nie zapewniają wymaganej klasy EI – potrzebne jest dodatkowe wypełnienie z masy ogniochronnej.

Klasa odporności ogniowej

• Najczęściej EI120 (zgodnie z detalami w katalogu).

Gdzie stosować 500.13?

• Niestandardowe ściany lekkie (płyty ogniochronne, płyty warstwowe itp.).
• Większe średnice rur, blisko siebie zlokalizowane.
• Układy, w których samo rozwiązanie z 500.11 nie spełnia wymogów (za cienka ściana, inna budowa itp.).

Elementy systemu

• Masa ogniochronna (np. PROMASTOP®-CC lub PROMASEAL®-AG) wypełniająca otwór.
• Kołnierz PROMASTOP®-FC lub opaska PROMASTOP®-W na rurze.
• Ścisłe wymagania co do grubości ściany, ilości masy i liczby kołnierzy / opasek – zgodne z tabelą systemu 500.13.

11. System 500.34 (EI120) – rury z tworzyw w izolacji palnej – kołnierz PROMASTOP®-FC MD

Rury w izolacji palnej – kołnierz PROMASTOP®-FC MD, EI120 System dla rur z tworzyw w izolacji palnej przechodzących przez ściany i stropy.

Klasa odporności ogniowej

• EI120.

Charakterystyka

• Rury w izolacji palnej (np. PP-R w armaflexie w klasie B-s1,d0).
• Przestrzeń między izolacją a przegrodą wypełniona wełną i/lub zaprawą ogniochronną PROMASTOP®-M.
• Kołnierz PROMASTOP®-FC MD montowany:
  • w ścianie – z obu stron przegrody,
  • w stropie – od spodu stropu.

12. System 500.44 (EI120) – rury z tworzyw i rury stalowe w izolacji palnej – opaska PROMASTOP®-W

Przejścia rur z tworzyw sztucznych i rur stalowych w izolacji palnej – opaska PROMASTOP®-W, EI120 System dla przejść, w których przez jedną ścianę masywną przechodzą rury PVC w izolacji oraz rury stalowe w izolacji palnej (np. armaflex).

Klasa odporności ogniowej

• EI120.

Minimalne grubości przegród

• Ściana masywna: 100 / 150 mm (w zależności od wariantu – wg tabeli w systemie 500.44).

Warianty (wg detali A–C)

• Detal A – pojedyncza rura PVC w izolacji palnej (np. B-s1,d0, armaflex), średnice typowo 32–110 mm; opaska PROMASTOP®-W z obu stron ściany, szczelina wokół rury wypełniona zaprawą cementową; rura owinięta opaską odpowiednią liczbę razy (zgodnie z tabelą).
• Detal B – wiązka rur PVC w izolacji palnej (kilka rur w jednym otworze, np. 32–75 mm), również z opaskami PROMASTOP®-W po obu stronach ściany.
• Detal C – rury stalowe w izolacji palnej (np. Ø15–108 mm w izolacji B-s1,d0), zabezpieczone opaską PROMASTOP®-W z obu stron ściany; szczeliny wypełnione zaprawą cementową.

500.44 nie obejmuje kabli – dotyczy rur PVC w izolacji oraz rur stalowych w izolacji palnej w ścianie masywnej, z opaską PROMASTOP®-W jako głównym elementem ogniochronnym.

13. Podsumowanie – jak korzystać z rozwiązań w praktyce?

Systemy 500.11, 500.12, 500.20, 500.31, 500.40, 500.41, 500.42, 500.34 i 500.44 tworzą praktyczny zestaw rozwiązań dla przejść rur z tworzyw sztucznych (oraz rur stalowych w izolacji palnej) w ścianach i stropach. Od prostych przejść pojedynczych rur, przez rury w izolacji palnej, aż po przejścia rur PVC i stalowych w jednym otworze.

W praktyce projektowej warto przyjąć prosty schemat:

• Określ rodzaj instalacji: rura z tworzywa, rura w izolacji palnej, rura stalowa w izolacji.
• Sprawdź rodzaj i grubość przegrody oraz wymaganą klasę EI.
• Na tej podstawie wybierz odpowiedni system z serii 500 (np. 500.11 lub 500.31 dla kołnierzy FC/FC MD, 500.40–500.42–500.44 dla opaski PROMASTOP®-W, 500.20 dla masy PROMASEAL®-AG).
• Ściśle trzymaj się: minimalnych grubości przegród, wymiarów otworu A/B, liczby owinięć opaski lub typu kołnierza oraz układu wypełnień (wełna, zaprawa, masa) z tabel systemu.

Na tej bazie możesz dobrać konkretny produkt: PROMASTOP®-FC, PROMASTOP®-FC MD, PROMASTOP®-W, PROMASEAL®-AG, PROMASTOP®-CC, PROMASTOP®-M, PROMASTOP®-CC CB i przygotować rysunki detali wykonawczych do projektu lub instrukcji montażu na budowie.

FAQ – najczęstsze pytania o przejścia rur z tworzyw sztucznych

1. Jak dobrać właściwy system Promat do przejścia rur z tworzyw sztucznych?

Najpierw określ: rodzaj przegrody (ściana lekka, ściana masywna, strop), typ i średnicę rury (PVC, PP, PE, PP-R, z izolacją / bez), wymaganą klasę EI. Następnie w katalogu Promat wybierz system z serii 500:

• dla klasycznego kołnierza – 500.11 (EI120) lub 500.12 (EI240),
• dla rur w izolacji palnej – 500.31, 500.34, 500.42, 500.44,
• dla opasek PROMASTOP®-W – 500.40, 500.41, 500.42, 500.44,
• dla rozwiązań opartych tylko na masie – 500.20.

2. Kiedy wystarczy sama masa ogniochronna, a kiedy potrzebny jest kołnierz albo opaska?

System 500.20 (masa PROMASEAL®-AG) jest dopuszczony tylko dla konkretnych średnic rur PVC i PP oraz przy EI120. Dla większych średnic, rur w izolacji palnej lub wyższych klas EI stosuje się kołnierze (500.11, 500.12, 500.31, 500.34) lub opaski (500.40–500.42–500.44). Rezygnacja z kołnierza lub opaski „na oko” jest błędem – zawsze trzeba odnieść się do konkretnego systemu.

3. Czy kołnierz ogniochronny / opaska zawsze musi być po obu stronach przegrody?

Nie zawsze. W ścianach kołnierze i opaski są zazwyczaj po obu stronach (np. 500.11, 500.31, 500.34, 500.40, 500.44). W stropach najczęściej montuje się je od spodu stropu (np. 500.11, 500.12, 500.40, 500.41, 500.42). Informacja o liczbie kołnierzy/opasek jest zawsze pokazana w przekroju detalu i trzeba się jej trzymać.

4. Co z przejściami kombinowanymi z rurami stalowymi albo wiązkami rur?

Jeżeli oprócz rur z tworzyw pojawiają się również rury stalowe w izolacji palnej, skorzystaj z systemu 500.44. Dla wiązek rur z PP-R / PP-HT / PVC-U odpowiednie warianty znajdziesz w 500.41 i 500.42. Każdy przypadek ma osobno określoną liczbę owinięć opaską, średnice i minimalne odległości w otworze.

5. Jakie są najczęstsze błędy przy wykonywaniu przejść rur z tworzyw?

Typowe problemy to:

• zbyt mały otwór – brak miejsca na wymaganą grubość zaprawy / masy,
• zamontowanie tylko jednego kołnierza / jednej opaski, gdy system wymaga dwóch,
• nieodpowiednia liczba owinięć opaską PROMASTOP®-W względem tabeli,
• mylenie systemów dla rur bez izolacji i rur w izolacji palnej,
• stosowanie „podobnych” rozwiązań zamiast dokładnego systemu z serii 500.

Przed wykonaniem przejścia poświęć kilka minut na sprawdzenie odpowiedniej karty systemu – to najprostszy sposób, żeby uniknąć uwag przy odbiorze i mieć pewność, że przejście spełni wymaganą klasę EI.

Masz pytania? Skontaktuj się z ekspertem od przejść instalacyjnych

Jeżeli po lekturze nadal nie masz pewności, który system wybrać – odezwij się. Na co dzień projektuję i wykonuję zabezpieczenia przejść instalacyjnych w budynkach różnego typu.

• Pomogę dobrać właściwy system Promat pod konkretny projekt (ściana, strop, średnice, izolacje).
• Przygotujemy instrukcję montażu dla wykonawcy i protokół powykonawczy do odbioru ppoż.
• W razie potrzeby dobierzemy też pozostałe zabezpieczenia bierne (płyty, kanały, klapy, masy ogniochronne).

Kontakt:
tel. 730 100 441
e-mail: fkprobud@gmail.com
FK PROBUD – Sklep PPOŻ i Instalacje Przeciwpożarowe